ભારતના હવામાનમાં મોટો ફેરફાર: જુલાઈમાં સરેરાશથી વધુ વરસાદ, ઓગસ્ટના પ્રથમ પખવાડિયામાં પણ સારા વરસાદની આશા

 ભારતના હવામાનમાં મોટો ફેરફાર: જુલાઈમાં સરેરાશથી વધુ વરસાદ, ઓગસ્ટના પ્રથમ પખવાડિયામાં પણ સારા વરસાદની આશા

ભારતમાં 30 જુલાઈ સુધીના ચોમાસાના ચિત્ર પર નજર કરીએ તો એક સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. જુલાઈ મહિનાએ પોતાના વરસાદના સરેરાશ ક્વોટાને લગભગ પૂર્ણ કરી લીધો છે. જૂન મહિનો નબળો રહ્યો હતો, પરંતુ જુલાઈ દરમિયાન ચોમાસું ખૂબ જ સક્રિય રહ્યું. અલ નીનોની અસર જુલાઈમાં સ્પષ્ટ જોવા મળશે એવી અનેક હવામાન એજન્સીઓની આગાહી હતી, પરંતુ અત્યાર સુધી તેની મોટી અસર ભારતીય ચોમાસા પર જોવા મળી નથી.

જુલાઈ અને ઓગસ્ટ ચોમાસાના સૌથી મહત્વના મહિના ગણાય છે. સામાન્ય રીતે સૌથી વધુ વરસાદ જુલાઈમાં પડે છે અને ત્યારબાદ ઓગસ્ટમાં. જો ઓગસ્ટના પ્રથમ 10 થી 15 દિવસ પણ સારા વરસાદ સાથે પસાર થાય તો આ વર્ષે ચોમાસું સામાન્યથી સારું રહેવાની સંભાવના વધુ મજબૂત બનશે. તેથી દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિની શક્યતાઓ હવે ઘટતી જોવા મળી રહી છે.

ખેડૂતો માટે પણ આ રાહતના સમાચાર છે. અત્યાર સુધી દેશમાં વાવેતર ગયા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 5 ટકા ઓછું થયું છે, પરંતુ આગામી દિવસોમાં મધ્ય ભારત અને પશ્ચિમ ભારત સહિત અનેક વિસ્તારોમાં સારા વરસાદની શક્યતા હોવાથી ખેતીને ફાયદો થશે. દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોને છોડીને દેશના મોટા ભાગમાં વરસાદનું પ્રમાણ સંતોષકારક રહેવાની આશા છે.

હાલમાં બંગાળની ખાડીમાંથી બનેલું ડીપ ડિપ્રેશન ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આગામી બે દિવસમાં તે રાજસ્થાનના દક્ષિણ-પૂર્વ વિસ્તારમાં પહોંચીને નબળું પડી શકે છે. સાથે જ 5 થી 6 ઓગસ્ટ દરમિયાન બંગાળની ખાડીમાં વધુ એક લો પ્રેશર અથવા સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન બનવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો આ સિસ્ટમ વિકસશે તો ઓગસ્ટના પ્રથમ પખવાડિયામાં દેશના અનેક રાજ્યોમાં સારો વરસાદ થઈ શકે છે.

આગામી બે-ત્રણ દિવસ દરમિયાન મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, રાજસ્થાન, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદની ગતિવિધિ વધશે. પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાં લાંબા સમયથી સૂકા જેવી સ્થિતિ હતી, પરંતુ હવે ત્યાં પણ વરસાદની શરૂઆત થવાની શક્યતા છે.

ગુજરાત માટે આગાહી

ગુજરાતમાં ફરી એકવાર ચોમાસું સક્રિય બનશે. જોકે અગાઉ જેવો અતિ ભારે વરસાદ થવાની શક્યતા ઓછી છે. બનાસકાંઠા, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, બોટાદ, સુરેન્દ્રનગર, જામનગર, મોરબી, દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, સુરત, વલસાડ, ડાંગ અને પંચમહાલ સહિતના વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે. કેટલાક સ્થળોએ છૂટાછવાયા ભારે ઝાપટાં પણ પડી શકે છે, પરંતુ વ્યાપક પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાય તેવી શક્યતા હાલ દેખાતી નથી.

રાજસ્થાનમાં વરસાદનું જોર વધશે

રાજસ્થાનમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય બનશે. ચુરુ, ઝૂંઝનૂ, સીકર, જયપુર, અજમેર, ભીલવાડા, ઉદયપુર, બાંસવાડા અને કોટા સહિતના વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થઈ શકે છે. પશ્ચિમ રાજસ્થાનના બાડમેર, જૈસલમેર અને જોધપુર જેવા સૂકા વિસ્તારોમાં પણ વરસાદની શરૂઆત થવાની સંભાવના છે.

મધ્ય પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ

મધ્ય પ્રદેશ આગામી દિવસોમાં સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત રાજ્ય બની શકે છે. ભોપાલ, ઇન્દોર, ઉજ્જૈન, દેવાસ, રતલામ, ધાર, બુરહાનપુર, બૈતૂલ, છિંદવાડા, બાલાઘાટ, સાગર સહિતના વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની શક્યતા છે.

ઉત્તર ભારતમાં એલર્ટ

જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં આગામી ત્રણથી ચાર દિવસ ભારે વરસાદની આગાહી છે. અનેક વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન, રસ્તા બંધ થવા અને નદીઓમાં પાણીની સપાટી વધવાની શક્યતા છે. પ્રવાસીઓએ ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

પંજાબ, હરિયાણા અને દિલ્હી-એનસીઆરમાં પણ વરસાદ ફરી સક્રિય બનશે. ભારે વરસાદ કરતાં વધુ સમય સુધી રિમઝિમ અને મધ્યમ વરસાદનું વાતાવરણ રહેશે, જેના કારણે તાપમાનમાં ઘટાડો થશે.

પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારત

બિહારના ઉત્તર ભાગ, ઝારખંડના દક્ષિણ વિસ્તારો, પશ્ચિમ બંગાળના ઉત્તર જિલ્લાઓ તેમજ આસામ, મેઘાલય, અરુણાચલ પ્રદેશ અને સિક્કિમમાં આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ ચાલુ રહેશે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ પણ નોંધાઈ શકે છે.

મહારાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ભારત

મહારાષ્ટ્રમાં ખાસ કરીને વિદર્ભ અને ઉત્તર મહારાષ્ટ્રમાં વરસાદની ગતિવિધિ વધશે. મુંબઈ અને કોંકણ વિસ્તારમાં પણ સારો વરસાદ ચાલુ રહેશે. બીજી તરફ દક્ષિણ તેલંગાણા, રાયલસીમા, આંતરિક કર્ણાટક અને તમિલનાડુના ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું રહેવાની શક્યતા છે.

નિષ્કર્ષ

કુલ મળીને જોઈએ તો દેશના મોટા ભાગમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય બનવા જઈ રહ્યું છે. મધ્ય ભારત, ઉત્તર ભારત અને પશ્ચિમ ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. ગુજરાતમાં પણ વરસાદની ગતિવિધિ ફરી વધશે, પરંતુ હાલ અતિ ભારે વરસાદની શક્યતા ઓછી છે. ખેડૂતો માટે આ રાહતના સમાચાર છે, જ્યારે પહાડી વિસ્તારોમાં રહેતા અને પ્રવાસે જનાર લોકોએ ભારે વરસાદને કારણે વિશેષ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.